کمیسیون فرآیند یاد دهی-یادگیری خورشرستم

 امام على(سلام الله علیه) :

إنَّ هذَا اليَومَ يَومٌ جَعَلَهُ اللَّهُ لَكُم عيداً. فَاذكُرُوا اللَّهَ يَذكُركُم.

امروز را خداوند براى شما عيد قرار داده پس ياد خدا كنيد تا شما را ياد كند.

ماه خدا: ج 2 - ص 964- ح 843

کاش می مردم نمی دیدم به خاک افتاده است*** هیبت طوفانی دلدل سوار خیبرت

خلوت شبهای سوت و کور نخلستان شکست*** با صدای واعلی و وای حیدرحیدرت

شهر کوفه تا نگیرد انتقام بدر را ***دست خود را بر نمی دارد پدر جان از سرت

با شمایی که امیر کوفه اید اینگونه کرد*** الامان از کاروان دختر بی معجرت

از تجربه‏ هاي سبز آموزگاران جهان ياد بگيريم«قسمت دوم»

36. براي شروع تدريس، از تصوير، طرح، معما، چند پرسش خاص و يا هر شيوه‏ ي ديگري که ذهن بچه‏ ها را درگير مي‏کند، استفاده کنيم (توفان ذهن براي فراگيري بهتر مفاهيم).

37. پيش از شروع مبحث جديد، پرسش‏هاي دانش‏ آموزان از مبحث قبلي را روي تخته‏ سياه بنويسيم و بکوشيم با مشارکت بچه‏ ها، پاسخ و پرسش‏ها را بيابيم.

38. تا پيش از رفع اشکالات دانش‏ آموزان، مبحث جديدي را آغاز نکنيم.

از تجربه ‏های سبز آموزگاران جهان یاد بگیریم

اشاره

شروع همیشه سخت و البته مهم است. شاید تفاوتی هم نداشته باشد که مدیریت کلاسی پرجمعیت یا چند نفره را به عهده بگیریم. در واقع مقر فرماندهی شاید چندان مهم نباشد، تسلط بر اوضاع به‏ویژه در نقطه‏ی شروع مهم است. بررسی‏های پژوهشگران نشان می‏دهد که تدریس، کنترل کلاس و برقراری ارتباط مناسب با دانش‏آموزان در سه هفته‏ی نخست شروع سال تحصیلی، سخت‏تر و مهم‏تر از هر زمان دیگری است. این شرایط در دوره‏ی ابتدایی به مراتب سخت‏تر وپیچیده‏تر است؛ چرا که دانش‏آموزان بخشی از آموخته‏های سال گذشته را هم فراموش کرده‏اند و همین موضوع، در هفته‏ی نخست شروع سال تحصیلی جدید، وارد شدن به فضای آموزش را به مراتب سخت‏تر می‏کند. اما برای شکستن این فضا، مرکز آموزش و تدریس دانشگاه لینکولن نبراسکای شمالی، با بهره‏گیری از تجربه‏های معلمان آن دیار، 101 راه کلیدی را برای شروع آموزشی موفق در سه هفته‏ی نخست شروع سال تحصیلی پیشنهاد می‏کند. با بعضی از این نکات آشنا می‏شویم. البته پژوهشگران این دانشگاه معتقدند، اجرای موفق این راه‏ها، به شش پیش شرط اساسی زیر نیاز دارد.

معلم، رکن اصلی مدرسه است.آری اگر او نبود، هیچ‌گاه ظلمت جهل به نور علم مبدل نمی‌گشت؛ انسان‌ها حقیقت را نمی‌یافتند و از کمال انسانی خویش بازمی‌ماندند. خداوند متعال آن هنگام که انسان را آفرید زمین را مدرسه او قرار داد (و علم آدم الاسماء کلها ...) (۵)

 
الگوي کار و بحث گروهيامروزه در دنيا هيچ کاري در زمينه هاي علم فناوري، اقتصاد و حتي فکر و انديشه به صورت فردي انجام نمي شود. کارگروهي يکي از روش هاي اصلي تدريس در کلاس علوم است و بايد دانش آموزان را به کارگروهي واداريم. کار و بحث گروهي، در عين اين که يک روش آموزشي است، براي ما هدف نگرشي بسيار مهمي تلقي مي شود. کار گروهي فرصت ايجاد نگرش هاي مثبت نسبت به مدرسه و علم را در ذهن هاي دانش آموزان به وجود مي آورد و تعامل عاطفي را بين آنها تقويت مي کند. انسان موجودي اجتماعي است. کار و بحث گروهي، دانش آموزان را با مشکلاتي که در بزرگ سالي بر سر راه زندگي اجتماعي آنها وجود دارد، آشنا مي کند و راه مقابله و برطرف کردن مشکلات را به آنان مي آموزد. در واقع، اين تمريني کوچک براي رسيدن به زندگي اجتماعي بهتر است. در جريان کار گروهي، دانش آموزان علاوه بر تجربه اندوزي در تقسيم کار و مسئوليت، تجربياتي نيز در زمينه مديريت و سازمان دهي فعاليت ها به دست مي آورند.

با محبت شاید، با خشونت هرگز .......... با خشونت هرگز

بچه ها لال شوید بی ادب ها ساکت
سخت آشفته و غمگین بودم به خودم می گفتم
بچه ها تنبل و بد اخلاقند دست کم میگیرند
درس ومشق خودرا
باید امروزیکی رابزنم اخم کنم و
نخندم اصلا
تابترسندازمن وحسابی ببرند

****

 آشنایی با فن تدریس

مقدمه

حمد و ستايش، مخصوص اوّل مربّي و تربيت كننده جهانيان و خلايق است كه انسان را خلق كرد تا شناخته شود و سلام و صلوات او بر فرستاده بر حقش، حضرت محمّد(صلي الله عليه و آله و سلم) و خاندان پاك و معصومش، كساني كه خداوند آنها را فرستاد تا انسان ها را به راه كمال و سعادت، راهنمايي و تربيت كنند.
ارزش و اهميت علم، بر هيچ كس پوشيده نيست؛ علمي كه در روايات و احاديث در موردش سخنان بسيار آمده است؛ براي شناخت ارزش علم، روايتي را از امام متقيان حضرت علي (عليه السلام) نقل مي كنيم: «كُلُّ وِعاءٍ يَضيقُ بِما جُعِلَ فيهِ إِلّا وِعاءُ العِلْمِ فإِنّهُ يَتَّسِعُ بِه» هر ظرفي، به آنچه در او گذاشته مي شود تنگ مي گردد؛ جز ظرف علم، كه هرچه به آن اضافه گردد پهناور شود.

امروزه آموزش و پرورش رسمی در پی آمادگی برای زندگی آینده از طریق یادگیری مفید و مؤثر است وکلا" تدریس عبارتست از:
تعامل یا رفتار متقابل معلم و دانش آموز بر اساس طرح منظم و هدفدار برای ایجاد تغییرات مطلوب و تسهیل یادگیری فرد و شناخت او از جهان است.
و تدریس خوب : تدریسی است که به خوب یاد گرفتن فراگیران کمک کند. در این فرایند یادگیرنده باید فعال باشد. به بحث بپردازد،مسائل را حل کند و با استفاده از راهنمایی های معلم به کسب تجربه بپردازد.
معلمان در حالی که به شاگردان در کسب اطلاعات ، مهارتها، راههای تفکرو ابراز نظرات خود کمک می کنند، باید به آنان نحوه ی یادگیری را نیز درس دهند.
چگونگی انجام تدریس اثر بسیاری بر توانایی شاگردان برای آموزش خودشان دارد . معلمان موفق تنها ارائه دهندگان مطالب نیستند بلکه آنان شاگردان خود را به تکالیف شناختی و اجتماعی وادار می نمایند و به آنان چگونگی کسب، ذخیره سازی و پردازش اطلاعات را می آموزند تا چگونگی فراگیری را یاد بگیرند و منابع را به طور مؤثر به کار ببرند.لذا نقش عمده تدریس ،خلق یادگیرندگان فعال ، خلاق و قدرتمند است.

 امـام عـلـى عـلیه السلام:

 یاران رازدار محمد صلى اللّه علیه و آله مى دانند كه من حتى لحظه اى دسـت رد بـه سـیـنـه خـدا و پـیـامـبـر او نزدم در جاهایى با جان خود پیامبر را یارى رساندم كه دلیران مى گریزند و گامها واپس مى رود این شجاعت و مردانگى را خداوند به من ارزانى داشت .

ـ (هیچ گاه ) دروغ نگفته ام و (از پیامبر) دروغ به من گفته نشده است , و گمراه نشده ام و كسى هم به واسطه من گماره نگشته است .

ـ هـرگاه از پیامبر خدا مى پرسیدم به من پاسخ مى داد و چون خاموش مى ماندم با من آغاز سخن مى كرد.

ـ در تـفـسیر آیه “همانا تو بیم دهنده هستى و هر قومى را راهنمایى است “ ـ : بیم دهنده پیامبر خداست و راهنما من هستم .

پيامبر خدا(صلی الله عليه و آله):

المهديُّ رجُلٌ مِن وُلْدي، وجهُهُ كَالكَوكبِ الدُّرّيِّ.
مهدى مردى از فرزندان من است و چهره‏اش چون ستاره درخشان.

مقدمه

در فضای آموزشی قرن 21 مقوله های سرعت، دقت، مهارت و اطلاعات و فناوری های نوین مطرح است. در این فضا، کلاس درس، تحت عنوان سلف سرویس عمومی و مدرسه، تحت عنوان جمهوری دانش نام می گیرد که از استانداردهایی خاص پیروی می کنند که باید در به کارگیری آنها دقت های لازم اجرائی ویژه لحاظ گردد. لذا وجود خصوصیات و شرایط لازم در فرایند یاددهی- یادگیری در کلاس درس که مطابق نیازها و ویژگی های فراگیران می باشد، طبق استاندارد سازی یعنی تعیین آنچه که باید انجام شود و اجرای آن، باید به بهترین وجه ترسیم شود. در این فضای آموزشی عقیده بر این است که به منظور تدوین استانداردها بالاخص در یک کلاس و فضای آموزشی باید برنامه و نیازهای فراگیران لحاظ گردد. محیط آموزشی لازم است با تکنیک های جدید آموزشی آراسته گردد، زیرا عقیده بر این است که انطباق های خلاق پویا به طور مؤثری در فضای کیفی آموزشی تأثیر دارد. انطباق های خلاق می توانند برنامه های درسی را به یکدیگر مرتبط کنند و مفاهیم عینی- ذهنی را عینی تر سازند و برخی درس ها و محتواها در فضای مناسب که بر اساس استانداردها غنی شده اند بر یادگیری تأثیر به سزایی دارد.

نقش على علیه السلام در وحدت جامعه

کسى را نمى‏توان یافت که چون امام على علیه السلام خواهان خیر و صلاح امت بوده باشد؛ چرا که او همواره بر آن بود تا مسیر تاریخ را در بستر واقعى آن به جریان اندازد. اگر چه مردم در انتخاب و گزینش رهبرى راه خطایى را پیمودند، این چیزى نبود که امام را وا دارد تا تصمیم عجولانه بگیرد؛ زیرا امام به فراست، تبعات جانبى این دگرگونى را دریافته بود . عامه مردم از وجود فرصت طلبان کاملا بى اطلاع بودند، از این رو، هم در انتخاب خلیفه و هم در روش عزل وى اشتباه کردند و شاید در موقعیت و جو آن چنانى، هر کسى جاى آنان مى‏بود همین تصمیم را اتخاذ مى‏کرد؛ زیرا عثمان بارها پیمان بست و نقض پیمان کرد. عثمان به وضوح احساس مى‏کرد که على علیه السلام خیر و صلاح وى را مى‏خواهد؛ جز این که اوضاعى که بر خلیفه حاکم بود، مانع مى‏شد روابط آن دو گرم و دوستانه باشد.

 
اي كوي تو قبله ي مراد ادركني
اي دادرس روز معاد ادركني
اي گشته زفرط جود و احسان و عطا
مشهور و ملقب به جواد ادركني
 
اي روضه ي رضوان رضا ادركني
سرحلقه ي خوبان خدا ادركني
درجود و كرم نيامده در عالم
دستي به كريمي شما ادركني

اي حجت برحق خدا ادركني
 محبوب تمام اوليا ادركني
اي آنكه به بركت قدومت هستي
دلداده حضرت رضا ادركني

تمسک به گذشته افراد، هنگامی قابل قبول است که حال فعلی آنان در مقابل گذشته ایشان قرار نداشته باشد

حضرت آیت الله خامنه ای در اجتماع عظیم مردم در حرم مطهر امام خمینی ، امام را برجسته ترین شاخص انقلاب خواندند و باتاکید بر اینکه امام منهای خط  امام ، امامی بی هویت است افزودند:"تکیه همیشگی بر اسلام ناب محمدی - جاذبه و دافعه در دایره مکتب اسلام - یقین به وعده های الهی - محاسبات معنوی و تقوا- نگاه جهانی به انقلاب اسلامی - تکیه بر مردم - و توجه به حال فعلی افراد هنگام هرگونه قضاوت، از جمله شاخص های اصلی خط امام است که باید بطور صحیح تبیین شود و مورد توجه مستمر قرار داشته باشد ."

همه در انتظار عیدند و من در انتظار بهار
همه به دنبال دیدن یکدیگرند و من در گیر و دار دیدن خویشتن
همه در فکر سال جدیدند و من به دیده ی عبرت به سالی که گذشت می نگرم.
پروردگارا! تو را به برگ های سبز درختان بید قسم می دهم که مرا نیز نو کنی. پاییز مرا سوزاند و برگ هایم ریخت، برگ های تازه ای بر من بیاویز. از زمستانی بودن خسته شدم مرا نیز مانند خود بهاری کن.
خداوندا! تو را به تمامی خوبی های جهان قسم می دهم. امسالم را سالی کن، که نوبهاری دیگر در چنین روزی وقتی که باز به پشت سر می نگرم، اینچنین شرمسار از خود و آرمان هایم نباشم.
بار خدایا! همیشه با من مهربان بوده ای و مرا شرمسار لطف خودت کرده ای. پشتم را گرم خودت و سرم را بلند بگردان. همیشه به خاطرم آور که در سخت ترین لحظات تنها و تنها به تو توکل کنم.
پروردگارا! پاهایم را محکم و دستانم را رو به آسمان نگاهدار.

 سال نو مبارک

دوري از ده اشتباه معلمان در تدريس

تاکنون‏ پژوهش‏هاي ‏بي‏شماري درزمينه‏ي فعاليت‏هاي آموزشي اثر‏بخش در کلاس درس انجام شده است. به‏طوري که نتايج اين پژوهش‏ها رهنمودهاي مفيدي را براي بهبود فعاليت‏هاي معلم در کلاس درس به همراه داشته است. بر اين اساس در اين مقاله، به ده اشتباهي پرداخته شده است که معلمان در کلاس درس بايد از آن‏ها دوري کنند.

معلمان همواره مي‏خواهند در کلاس نقش مثبتي داشته‏ باشند و اگر مراقب نباشند، نمي‏توانند اين مأموريت خطير را به خوبي به انجام برسانند. آيا تاکنون به عوامل زير که مخل تدريس هستند، توجه کرده‏ايد؟